اشتراک‌گذاری:

بدون دیدگاه
184 بازدید
  1. خانه
  2. وبلاگ
  3. مهمترین اختلالات مغز استخوان که لازم است با آن ها آشنا شوید

مهمترین اختلالات مغز استخوان که لازم است با آن ها آشنا شوید

دسته‌بندی: وبلاگ

همه چیز در مورد اختلالات مغز استخوان

تولید سلول های خونی شامل گلبول های قرمز خون، گلبول های سفید خون و پلاکت ها، توسط سلول های نابالغ مغز استخوان انجام می شود. در واقع کوچکترین مشکل در این قسمت از بدن تاثیرات بسیار زیادی همانند عفونت ها، سرطان، کم خونی و… را به دنبال خواهد داشت. البته برخی از اختلالات مغز استخوان به صورت ارثی و یا به دلیل بیماری در دوران بارداری به نوزاد القا می شود اما به هر حال لازم است در صورت رویت علائمی که نشان دهنده اختلال در مغز استخوان است، حتما تحت نظر متخصص قرار گیریم. عمده این مشکلات قابل درمان هستند منوط بر این که درمان را دیر شروع نکنید. والدین عزیز این مسئله را جدی گرفته و حتما معاینات دوران کودکی را به صورت ماهانه انجام دهند تا سلامت مغز استخوان نیز کنترل گردد.

اختلالات مغز استخوان به بیماری هایی گفته می شود که در مغز استخوان تاثیر می گذارد. این اختلالات اثر خود را در سلول های خونی می گذارد. نمونه ای از اختلالات مغز استخوان، سرطان ها می باشد. مغز استخوان یک بافت چربی نرم است که در قسمت اسفنجی مرکزی استخوان ها در سراسر اسکلت استخوانی وجود دارد و تولید کننده اصلی سلول های سفید خون ، گلبول های قرمز و پلاکت های بدن است.

مغز استخوان حاوی سلول های بنیادی خونساز، سلول های نابالغی است که می توانند در انواع سلول های سفید خون ، گلبول های قرمز و پلاکت ها در صورت لزوم از یکدیگر متمایز و بلوغ می یابند. این فرایند در یک سری مراحل انجام می شود، و مغز استخوان به طور معمول نه تنها سلول های کاملاً بالغ بلکه سلول هایی را در هر مرحله از توسعه – پیش سازهای نابالغ شامل می کند. به طور معمول ، فقط سلول های کاملا بالغ از مغز استخوان درون خون آزاد می شوند.

هر کدام از این نوع سلول ها نقش متفاوتی در محافظت از بدن در برابر عفونت دارند:

  • سلول های خون
  • گلبول های سفید (WBCs)
  • پنج نوع مختلف گلبول سفید وجود دارد:
  • لنفوسیت ها
  • نوتروفیل ها
  • ائوزینوفیل ها
  • بازوفیل ها
  • مونوسیت ها

دو نوع سلول اصلی در لنفوسیت ها وجود دارد: سلول های T و سلول های B. سلول های T بلوغ خود را در غده تیموس به پایان می رسانند. آنها به بدن کمک می کنند بین سلول های خود و سلول های خارجی مانند باکتری ها تمایز قایل شود. سلول های B در خون گردش می کنند و آنتی بادی هایی تولید می کنند، که پروتئین های ایمنی بدن هستند که به آنتی ژن های خاص متصل شده و آن ها را مورد هدف قرار می دهند و به آن متصل می شوند.

نوتروفیل ها ، بازوفیل ها و ائوزینوفیل ها باکتری ها را از بین می برند و هضم می کنند. مونوسیت ها ، که بسیار طولانی تر از نوتروفیل ها هستند ، باکتری ها را نیز هضم و از بین می برند. وجود مشکل در تولید هر کدام از این سلول ها در مغز استخوان، جزو اختلالات مغز استخوان طبقه بندی می شود.

گلبول های قرمز (RBCs)

گلبول های قرمز (RBCs) اکسیژن را در چرخه مداوم دم و بازدم منتقل می کنند. هموگلوبین موجود در گلبول های قرمز به اکسیژن موجود در ریه ها متصل می شود. گلبول های قرمز پس از آن در بدن به جریان خون منتقل می شود و هموگلوبین اکسیژن را به بافت ها آزاد می کند. مولکول های هموگلوبین از رنگدانه های حاوی آهن و همچنین پروتئین های گلوبین تشکیل شده است. برای تولید هموگلوبین طبیعی و تولید گلبول های قرمز مقدار کافی آهن در مغز استخوان موجود است. عدم تولید کافی گلبول های قرمز و یا تولید سلول های غیر طبیعی در مغز استخوان می تواند نشانه وجود اختلالات مغز استخوان در فرد باشد.

پلاکت ها (ترومبوسیت ها)

پلاکت ها ، که به آن ترومبوسیت نیز می گویند ، قطعات سیتوپلاسم سلول های بسیار بزرگی در مغز استخوان به نام مگاکاریوسیت ها هستند و برای لخته شدن طبیعی خون ضروری هستند. آن ها توسط مغز استخوان تولید شده و برای گردش در خون آزاد می شوند. هنگامی که به رگ خونی یا بافت آسیب وارد شده و خونریزی شروع می شود ، پلاکت ها با پیوستن به محل آسیب ، جمع شدن با هم (جمع شدن) و آزاد کردن ترکیبات شیمیایی که باعث تجمع بیشتر می شوند، به جلوگیری از خونریزی کمک می کنند.

این مراحل منجر به ایجاد پلاک پلاکت شل در محل آسیب می شود. در همان زمان ، پلاکت ها از آبشار انعقادی پشتیبانی می کنند ، یک سری از مراحل که شامل فعال شدن متوالی پروتئین ها به نام فاکتورهای لخته می شود. این فرایندها منجر به تشکیل لخته ای می شوند که باعث بهبودی محل آسیب دیده می شوند. کاهش تولید یا همچنین افزایش بسیار زیاد پلاکت ها در خون می تواند نشانه وجود اختلالات مغز استخوان باشد.

اختلالات مغز استخوان چیست و شامل چه بیماری هایی می باشد

تعدادی از بیماری ها یا شرایط می توانند بر ساختار و عملکرد مغز استخوان تأثیر بگذارند که این بیماری ها اختلالات مغز استخوان گفته می شود. این امر به نوبه خود می تواند بر تولید و یا عملکرد هر یک از سلول های بالغ خون یا پیش سازهای نابالغ آنها تأثیر بگذارد.

اختلالات مغز استخوان و سلول های خونی که از آن ایجاد می شود ممکن است بسیار جزئی باشد و باعث علائم خفیف یا غیر اختصاصی در مدت زمان طولانی شود یا ممکن است شدید و تهدید کننده زندگی باشد. برخی از بیماری های مزمن فقط در معاینات سالانه ممکن است هنگامی که شمارش کامل خون (CBC) به عنوان یک بررسی سلامت عمومی انجام می شود، تشخیص داده شود. آزمایش CBC یکی از آزمایش های روتین در آزمایش خون است که برای شمارش سلول های خونی استفاده می شود.(جهت کسب اطلاعات بیشتر در مورد آزمایش CBC می توانید به مقاله تفسیر نتایج آزمایش CBC مراجعه فرمایید.)

از طرف دیگر ، شرایط حاد می تواند باعث بروز علائم جدی در ارتباط با سلول های خونی بسیار زیاد و یا بسیار کمی شود که نشان دهنده وجود یک بیماری جدی در اختلالات مغز استخوان است. برخی از اختلالات مغز استخوان که بیشتر شایع است عبارتند از:

– مغز استخوان قادر به تولید یک یا چند نوع سلول نیست (مثلاً کم خونی آپلاستیک)

– مقدار کافی از مواد مغذی مانند آهن ، ویتامین B12 یا فولات بر توانایی مغز استخوان برای تولید گلبول های قرمز طبیعی عادی تأثیر می گذارد. آنهایی که تولید می شوند ممکن است کوچک (میکروسیتیک) ، بزرگ (ماکروسیتیک) باشند و یا ممکن است مقادیر هموگلوبین موجود در داخل آنها کاهش یافته باشد (کم رنگ)

– گلبول های سفید مانند لنفوسیت های غیر طبیعی یا سلول های پلاسما بیش از حد تولید می شوند (به عنوان مثال ، لنفوم ها ، میلوما های متعدد)

– عفونت مغز استخوان می تواند توسط ویروس ها ، باکتری ها یا قارچ ها ایجاد شود و می تواند بر تولید سلول ها تأثیر بگذارد

– ممکن است یک یا چند نوع سلول شروع به تولید زیاد کنند. این تجمع از تولید سلول های دیگر (به عنوان مثال ، پلی سیتمی ورا ، ترومبوسیتمی ضروری) خارج می شود و کاهش می یابد.

– مغز استخوان سلول های غیر طبیعی تولید می کند که بالغ نمی شوند و به درستی کار نمی کنند (به عنوان مثال ، لوسمی ها ، سندرم میلودیسپلاستیک)

– یکی دیگر از اختلالات مغز استخوان به این گونه است که شبکه بافت فیبری پشتیبان در مغز استخوان سلول های درون مغز را افزایش داده و فشرده می کند ، در نتیجه سلول های غیر طبیعی شکل و تعداد کم سلول ها (به عنوان مثال میلوفیبروز)

– سرطان ممکن است از قسمت های دیگر بدن (متاستاز) به مغز استخوان گسترش یابد و بر تولید سلول ها تأثیر بگذارد. (جهت کسب اطلاعات بیشتر در مورد سرطان ها و تست های تشخیصی آن از آزمایش خون می توانید به مقاله انواع سرطان ها و راه های تشخیص هر کدام مراجعه فرمایید.)

انواع اختلالات مغز استخوان

در زیر لیستی از برخی شرایط و بیماری ها که می تواند بر ساختار و عملکرد مغز استخوان تأثیر بگذارد و باعث ایجاد اختلالات مغز استخوان شود، آورده شده است.

– لوسمی به سرطان سلول های سفید خون (WBCs) گفته می شود که می تواند بر هر یک از پنج نوع WBC تأثیر بگذارد و نوعی از اختلالات مغز استخوان است. لوسمی می تواند به طور ناگهانی (حاد) یا در مدت زمان طولانی تر (مزمن) ایجاد شود و ممکن است سلول های میلوئیدی (نوتروفیل ها ، مونوسیت ها ، ائوزینوفیل ها ، بازوفیل ها و پیش سازهای آنها) یا سلول های لنفاوی را درگیر کند. با یک سلول غیر طبیعی شروع می شود که به طور مداوم تکثیر (کلون) خود را آغاز می کند.

– سلول های کلون شده لوسمی حاصل به طور طبیعی عمل نمی کنند. آنها با عفونت ها مبارزه نمی کنند و با تجمع آنها ، تولید WBC های طبیعی ، گلبول های قرمز (RBCs) و پلاکت ها مهار می شود. مبتلایان به سرطان خون ممکن است دچار عفونت های مکرر ، خستگی ، خونریزی ، کبودی ، کم خونی ، تعریق شبانه و درد استخوان و مفاصل شوند. طحال ، که خون را فیلتر می کند و سلول های قدیمی را خارج می کند ، ممکن است بزرگ شود ، همانطور که ممکن است غدد کبدی و لنفاوی این گونه باشد.

– نئوپلاسم های میلوپرولیفراتیو (MPN) در اثر تولید بیش از حد بسیاری از انواع سلول های خونی نابالغ و سلول های بالغ در مغز استخوان که از پیش ساز ایجاد می شوند به وجود می آیند.

– با استفاده از MPN ها ، تولید بیش از حد یک نوع سلول پیش ساز منجر به افزایش تعداد آن سلول در مغز استخوان و خون می شود. این امر می تواند با افزایش یا کاهش در تعداد سلول های خونی دیگر ، که ممکن است مهار و شلوغ شود همراه باشد. این موضوع منجر به علائم مرتبط با تولید بیش از حد سلول های خونی ، کمبودها و اختلال عملکرد در بدن و اختلالات مغز استخوان می شود.

MPN ها براساس نوع سلول هایی که در مغز استخوان رشد می کنند طبقه بندی می شوند.

زیرگروه های متداول MPN شامل موارد زیر است:

لوسمی میلوئید مزمن: رشد گرانولوسیت ها (نوتروفیل ها ، ائوزینوفیل ها ، بازوفیل ها و پیش سازهای آنها)

پلی سایتمی ورا: رشد بیش از حد گلبول های قرمز و پیش سازها

ترومبوسیتمی ضروری: رشد پلاکت ها (ترومبوسیت ها) و پیش سازها

سندرم های میلودیسپلاستیک (MDS): گروهی از بیماری های ناشی از تولید غیر طبیعی سلول های مغز استخوان است و نوعی از اختلالات مغز استخوان است. غالباً با MDS ، به نظر می رسد مغز سلول های خونی زیادی تولید می کند ، اما آنها ناقص هستند و قبل از اینکه بتوانند آن را درون خون (تولید ناکارآمد) رها کنند ، از بین می روند. این امر منجر به علائم کم خونی ، عفونت و یا خونریزی بیش از حد و کبودی می شود. MDS ها تا حدودی با نحوه نگاه سلول های مغز استخوان و گردش خون در زیر میکروسکوپ طبقه بندی می شوند و عبارتند از:

کم خونی: تعداد نوتروفیل کم (نوتروپنی) و یا ترومبوسیتوپنی که به درمان پاسخ نمی دهند (انعکاسی) ، گاهی اوقات برای دریافت خون نیاز به یک نفر دارند

دیسپلازی: ظهور سلول غیر طبیعی (دیسپلازی) در یک یا بیش از یک خط سلولی

افزایش پیش سازهای نابالغ (انفجار) در مغز ، با خطر ابتلا به لوسمی میلوئید حاد

کم خونی از اختلالات مغز استخوان

کم خونی آپلاستیک – نقص سلول بنیادی یا آسیب دیدگی مغز استخوان منجر به از بین رفتن پیش سازهای سلولی می شود (معمولاً نوعی که به سلول های قرمز خون تبدیل می شود) و به نحوی نوعی از اختلالات مغز استخوان است. برخی از موارد کم خونی آپلاستیک در اثر انتشار یا قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی مانند بنزن یا داروهای خاص ایجاد می شود. تعداد کمی از آن ها به دلیل ناهنجاری های نادر ژنتیکی مانند آنمی فانکونی یا همراه با یک بیماری حاد ویروسی مانند پاروویروس انسانی است. علت تقریباً نیمی از موارد مشخص نیست.

کم خونی هایی که به دلیل کمبودهای غذایی مانند آهن ، فولات ، ویتامین B12 ، عفونت مزمن یا التهاب و یا ناهنجاری های هموگلوبین (هموگلوبینوپاتی) ایجاد می شوند که منجر به شکل های غیر طبیعی و یا اندازه های RBC می شوند.

برخی از انواع کم خونی ها ناشی از کمبود یا اختلال عملکرد اریتروپویتین ، هورمونی است که توسط کلیه ها ایجاد می شود و مغز استخوان را برای تولید RBC ها تحریک می کند. عدم وجود اریتروپویتین می تواند منجر به کاهش تولید گلبول های قرمز توسط مغز استخوان شود.

عفونت ها ، داروهای خاص ، سموم و سرطان می تواند بر مغز استخوان تأثیر بگذارد و در نتیجه کم خونی ایجاد شود. اختلالات سلولی پلاسما (مانند مولتیپل میلوما) شرایطی است که با تولید بیش از حد یک کلون از لنفوسیت های B کاملاً بالغ (تمایز به صورت انتهایی) به نام سلول پلاسما همراه است. وظیفه اصلی سلول پلاسما تولید پروتئین ایمنیوگلوبولین هدفمند آنتی بادی است که به محافظت از بدن در برابر عفونت ها کمک می کند. به طور معمول سلول های پلاسما در صورت نیاز تولید می شوند.

بعضی اوقات ، سلول پلاسما ممکن است بدخیم شود و به طور غیرقابل کنترل تقسیم شود ، و تعداد زیادی نسخه از خود (کلون) ایجاد می کند که تومورهای مغز استخوان را تشکیل می دهد و انواع دیگر سلول های عادی را جمع می کند. سرطان هایی که در مغز استخوان ایجاد نمی شوند ، مانند سرطان ریه ، سرطان پستان یا لنفوم ، می توانند به مغز استخوان گسترش پیدا کنند (متاستاز کنند) یا مغز استخوان را درگیر کنند و بر تولید سلول تأثیر بگذارند و باعث ایجاد انواع اختلالات مغز استخوان شود.

برچسب ها:

بیشتر بخوانید …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست